{"id":1,"date":"2024-10-31T21:48:12","date_gmt":"2024-10-31T21:48:12","guid":{"rendered":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/?p=1"},"modified":"2024-11-20T19:11:46","modified_gmt":"2024-11-20T19:11:46","slug":"hello-world","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/hello-world\/","title":{"rendered":"Deri kanseri nedir? Nas\u0131l anla\u015f\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"

Deri kanseri, d\u00fcnya genelinde hem kad\u0131nlarda hem de erkeklerde en yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen kanser t\u00fcrlerinden biridir ve derideki h\u00fccrelerden kaynaklan\u0131r. S\u0131kl\u0131kla deride renk de\u011fi\u015fimi ile sessizce ba\u015flar, bazen koyu renkli bazen de renksiz olabilir. Hastalar, deri kanseri ilerlerken yeni bir ben \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannederek ya da derilerinde tahri\u015f olu\u015ftu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek doktora gitmeyi erteleyebilirler. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen t\u00fcrleri s\u0131ras\u0131yla bazal h\u00fccreli kanser, yass\u0131 h\u00fccreli kanser ve melanomdur.<\/p>\n\n\n\n

Melanom, derideki renk \u00fcreten h\u00fccreler olan melanositlerden kaynaklanan bir kanser t\u00fcr\u00fcd\u00fcr ve di\u011fer deri kanserlerinden daha tehlikelidir. Erken te\u015fhis edildi\u011finde genellikle basit cerrahi ile tamamen tedavi edilebilir, ancak gecikmi\u015f te\u015fhis durumunda tedavi zorla\u015fabilir, hatta g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki ileri tedavi y\u00f6ntemlerine ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini g\u00fc\u00e7lendiren imm\u00fcnoterapilere ra\u011fmen bile tedavisi olduk\u00e7a zordur. Derin ve ilerlemi\u015f melanomlar lenf bezlerine ve di\u011fer organlara ilerleyebilir ve maalesef \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Dermatolojinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri dermatologlar melanom ve di\u011fer deri kanserlerini erken te\u015fhis etmenin yollar\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in \u00e7aba harcamaktad\u0131rlar. 1985 y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ABCD y\u00f6ntemi, lezyonlar\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. ABCD, s\u0131ras\u0131yla
Asimetri (simetrisizlik), Border (s\u0131n\u0131r), Color (renk) ve Diameter (\u00e7ap) kelimelerinin ba\u015f harflerinden olu\u015fur. Asimetrik, d\u00fczensiz s\u0131n\u0131rl\u0131, farkl\u0131 renkler i\u00e7eren ve \u00e7ap\u0131 6 mm&#39;den b\u00fcy\u00fck olan lezyonlar melanom \u015f\u00fcphesini art\u0131rabilir. Ancak, \u00e7\u0131plak g\u00f6zle muayene ve sadece \u00e7ap\u0131 6 mmden b\u00fcy\u00fcl lezyonlar\u0131 de\u011ferlendirmek, melanomun erken ve tedavi edilebilirken tespit edilmesin engel olabilir. \u00c7o\u011fu melanom, geli\u015fiminin erken a\u015famalar\u0131nda 6 mm&#39;den k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u0131plak g\u00f6z ile deri kanserini tan\u0131mak ideal olmad\u0131\u011f\u0131ndan, ek ara\u00e7lara ihtiyac\u0131m\u0131z var. Deri kanserini tan\u0131mak i\u00e7in en s\u0131k kullan\u0131lan cihaz dermatoskop denilen bir b\u00fcy\u00fcte\u00e7. Dermatoskopun yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131ma girmesiyle birlikte ABCD y\u00f6ntemi yeni bir anlam kazand\u0131. Bu arada ABCD\u2019ye E harfi eklenerek ABCD-E olarak g\u00fcncellendi. E harfi \u0130ngilizce \u2018evolution\u2019dan gelmektedir, bir lezyonun b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve de\u011fi\u015fti\u011fini vurgulayarak kanser olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek i\u00e7in eklenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131saca dermatoskop\u2019tan bahsetmek isterim. Dermatologlar deride ortaya \u00e7\u0131kan farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc yap\u0131lar\u0131 dermatoskop ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyerek onlar\u0131 bir tan\u0131ya y\u00f6nlendirecek ipu\u00e7lar\u0131 ararlar. Klasik bir dermatoskop 10 kat b\u00fcy\u00fctme sa\u011flar. Hem polarize hem de
polarize olmayan \u0131\u015f\u0131kla g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme yap\u0131lmas\u0131na imk\u00e2n verir. Videolu dermatoskoplar ise 70-100 kat b\u00fcy\u00fctme sa\u011flayabilir ve dermatoskopun aksine hastalar\u0131n foto\u011fraf kay\u0131tlar\u0131n\u0131 al\u0131p saklamaya imk\u00e2n sa\u011flar. Videolu dermatoskop kullanarak zaman i\u00e7erisinde bir benin de\u011fi\u015fip de\u011fi\u015fmedi\u011fini \u00f6nceki kontrollerdeki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak anlayabiliriz. Yani ABCDE\u2019deki E\u2019yi videolu dermatoskoplarla, ben haritalama ile \u00e7ok daha net takip edebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Deri kanserini, bakarak nas\u0131l tan\u0131yabildi\u011fimizi merak ediyor olabilirsiniz. Farkl\u0131 kanserlerin, dikkatli bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda fark etti\u011fimiz ve bizi tan\u0131 koymaya yakla\u015ft\u0131ran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin derinin bazal katman\u0131ndan kaynaklanan ve en s\u0131k rastlanan deri kanseri olan bazal h\u00fccreli kanserde deri renginde ya da kahverengi bir alan\u0131 \u00e7evreleyen ak\u00e7aa\u011fa\u00e7 yapra\u011f\u0131na benzeyen yap\u0131lar g\u00f6rmemiz olduk\u00e7a tipik bir durumdur. Damar yap\u0131s\u0131 bazal h\u00fccreli kanseri tan\u0131may\u0131 \u00e7ok kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Tipik olarak inceli\u011fi ve kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fen dallanan damarlar\u0131 g\u00f6zlemleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Melanomun g\u00f6rsel olarak kaotik bir yap\u0131s\u0131 vard\u0131r. \u00d6rnek vermek gerekirse pigment a\u011f\u0131 lezyonun tamam\u0131nda tek \u00e7e\u015fit de\u011fildir. Lezyonda kahverengi, siyah mavi, gri, pembe beyaz gibi bir\u00e7ok renk bir arada bulunabilir. Polarize \u0131\u015f\u0131kla g\u00f6r\u00fcnen k\u0131sa beyaz parlak \u00e7izgiler bir ipucu olabilir. Geometrik olarak dikd\u00f6rtgen ve \u00e7okgene benzeyen yap\u0131lar ve birbirini geni\u015f a\u00e7\u0131larla kesen \u00e7izgilerin varl\u0131\u011f\u0131 melanomu tan\u0131may\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir. Bunlara ek olarak melanomun g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc y\u00fcz, t\u0131rnak, avu\u00e7 i\u00e7i ayak taban\u0131 gibi b\u00f6lgelerde farkl\u0131
\u00f6zellikte olabilir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Resim1: Ayak taban\u0131na yerle\u015fen bir melanom Bu dermatoskopik g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde a\u011f yap\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fczensizli\u011fi, birden \u00e7ok rengin bir arada yer almas\u0131, ve kabar\u0131k bir alan g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir dermatolo\u011fun deri kanserini tan\u0131madaki ba\u015far\u0131s\u0131 dermatoskopi e\u011fitimi ve bu alandaki deneyimi ile do\u011fru orant\u0131l\u0131. Dermatoskopi yapan ki\u015finin deri kanserini tan\u0131madaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n e\u011fitim ve deneyim ile artt\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada da kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r.
Mesela sadece bir g\u00fcn dermatoskopi e\u011fitimi verilen pratisyen doktorlara 30 soruluk iyi ve k\u00f6t\u00fc huylu lezyon foto\u011fraflar\u0131 g\u00f6sterilerek test yap\u0131lm\u0131\u015f. E\u011fitim \u00f6ncesi ortalama 13\/20 soruya do\u011fru cevap veren grubun e\u011fitim sonras\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131 20\/30 olarak saptanm\u0131\u015f. Deri kanserlerde g\u00f6r\u00fclmesi beklenen \u00f6zellikler halinde fikir sahibi olunduktan sonra dermatoskop kullan\u0131rken do\u011fru tan\u0131ya y\u00f6nlendirecek farkl\u0131 algoritmalar ve skorlama sistemleri geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bunlardan en bilinenleri Menzies y\u00f6ntemi, CASH algoritmas\u0131, 7 noktal\u0131 kontrol sistemi, patern analizi, kaos ve ipu\u00e7lar\u0131 y\u00f6ntemidir. Bu y\u00f6ntemler temel olarak lezyonun kaotik yap\u0131s\u0131na ve melanoma \u00f6zel g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin varl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirme yapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tabi ki geli\u015fen d\u00fcnyada deri kanseri tan\u0131s\u0131 da burada kalmayacak. Hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131nda ad\u0131n\u0131 duyuran yapay zek\u00e2 deri kanseri tan\u0131s\u0131nda da bizlere zaman i\u00e7erisinde yard\u0131mc\u0131 olacak. Yapay zek\u00e2 algoritmalar\u0131 dermatologlar\u0131n ar\u015fivlerindeki foto\u011fraflarla g\u00fcn
be g\u00fcn e\u011fitiliyor. Hatta geometrik \u015fekiller \u00f6\u011fretilerek derin \u00f6\u011frenme algoritmalar\u0131 e\u011fitildikten sonra yapay zek\u00e2 \u00e7e\u015fitli seviyelerdeki dermatologlarla yar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Yak\u0131nlarda bu bilgisayar algoritmalar\u0131 melanomu tan\u0131mada bir\u00e7ok dermatolo\u011fu \u00fcst \u00fcste yenmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Bu gelecek i\u00e7in \u00e7ok sevindirici bir haber, \u00e7\u00fcnk\u00fc yapay zek\u00e2 kullanarak deri kanseri tan\u0131yan sistemler geli\u015ftirmek, zaman i\u00e7erisinde hastalar nerede ve hangi doktora muayene olursa olsun g\u00fcvenilir ve net bir muayene sonucuna ula\u015fmalar\u0131n\u0131 garantileyebilecektir. Bunun i\u00e7in izlemede kalal\u0131m ama o g\u00fcne kadar v\u00fccudunuzdaki benlere dikkat etmeyi ve dermatolojik muayenenizi ihmal etmeyin.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Deri kanseri, d\u00fcnya genelinde hem kad\u0131nlarda hem de erkeklerde en yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen kanser t\u00fcrlerinden biridir ve derideki h\u00fccrelerden kaynaklan\u0131r. S\u0131kl\u0131kla deride renk de\u011fi\u015fimi ile sessizce ba\u015flar, bazen koyu renkli bazen de renksiz olabilir. Hastalar, deri kanseri ilerlerken yeni bir ben \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannederek ya da derilerinde tahri\u015f olu\u015ftu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek doktora gitmeyi erteleyebilirler. En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen t\u00fcrleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":293,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":474,"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions\/474"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/293"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/drmihribanozcivan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}